Blog \ Wilt je kind niet slapen?

Wat doe je als je oppaskindje niet naar bed wil?

‘’Ik ben nog niet moe’’ - en andere redenen om niet te gaan slapen.

Tips en advies voor jouw als oppas, geschreven door Iris, de moeder van Skye en oppas Naomi ( leden van de bloggerclub van Nanny Nina)

 

 

Bedtijd! ‘Nog 5 minuten, dat mag van mama ook altijd’

Hoeveel verschillende smoesjes ik gehoord heb, hoeveel excuses en meest creatieve verhalen kinderen kunnen bedenken om maar zo lang mogelijk beneden te blijven. ‘Ik heb dorst, mag ik nog één beker melk?’ ‘Van mama mogen we altijd kijken tot de reclame', 'ja, bijna klaar en dan ga ik naar bed’. De origineelste die ik gehoord heb was van een jongetje van 3: ‘Ik moet nog even bij mijn zusje kijken, misschien heeft ze honger.’ Terwijl ze gewoon sliep, en net een fles had gehad. Hebben jullie ook van die originele smoesjes gehoord? Hoe nieuwsgierig ik ook ben naar jullie ervaringen, ik ga jullie eerst een aantal tips meegeven voor als dit nogmaals voor komt. Zeg nou eerlijk, je voelt je als oppas toch wel een beetje trots als je tegen de ouders kan zeggen dat je ze gewoon in bed hebt gekregen en ze nu rustig slapen!

 

Slapen? Dat woord ken ik niet.

Het schijnt dat bij veel oppaskinderen het woordje “slapen” niet voorkomt in hun woordenboek. Dan is het natuurlijk lastig om ze naar bed te krijgen. Wist je dat ze hier vooral last van hebben als er een oppas is?

Slapen is erg belangrijk voor de gezondheid van kinderen. Als ze ’s nachts goed slapen, hebben ze overdag meer energie, dat is redelijk logisch. Wist je dat een goede nachtrust ook belangrijk is voor de ontwikkeling en groei van kinderen? Dus als jij de leuke oppas bent de tot midden in de nacht spelletjes speelt en filmpjes kijkt, bedenk dan even wat dit voor het kind betekent voor de volgende dag. Zou hij energie genoeg hebben om naar school te gaan? Staat hij morgen bij het voetballen te slapen waardoor zijn team punten laat liggen? Hier willen wij als oppas toch niet verantwoordelijk voor zijn mag ik hopen?

 

Het avondritueel

Toch spannend om een oppaskind voor het eerst in bed te leggen. Voordat de ouders weggaan zorg je dat je duidelijkheid hebt over het avondritueel. Hoe laat moeten de kinderen naar bed? Mogen ze vanavond nog op de x-box? Waar vind je de tandenborstel, tandpasta en pyjama. Lezen de ouders een verhaaltje voor of mogen de kinderen in bed nog zelf even lezen. Ik had een lief meisje die altijd gedag zei tegen haar knuffels, anders kon ze niet slapen. Super lief, totdat je boven komt en ziet dat ze 50 knuffels heeft! Ik baalde dat ik niet eerder begonnen was met het avondritueel want nu ging ze dus te laat naar bed. Trek dus ruim de tijd uit hiervoor want het is wel erg belangrijk. Kinderen hebben structuur nodig, dus afwijken of snel afraffelen kan averechts werken.

Voor het kind is het mogelijk nog spannender dan voor jou. De ouders gaan weg, een vreemde in huis die hem ook nog eens in bed moeten leggen. Probeer duidelijkheid te scheppen voor het kind, zodat hij weet waar hij aan toe is. Zeg hem bijvoorbeeld dat hij over 15 minuten naar boven moet om zijn tanden te poetsen en pyjama aan te trekken. Heeft hij nog geen besef van tijd dus kun je een wekker zetten of bijvoorbeeld zeggen ‘als de grote wijzer naar boven wijst dan …’.

 

Grenzen

Het eerste wat oppaskinderen proberen is kijken hoe ver ze kunnen gaan bij de nieuwe oppas. Let op, want hier zit al een grote valkuil. Wanneer je de eerste keer toegeeft aan hun gedrag, weten ze dat ze bij jou net iets verder kunnen gaan. Ik snap het ook wel, de eerste keer wil jij de leuke oppas zijn, die oppas waarvan de kinderen tegen de ouders zeggen; ‘zij mag vaker komen’. Het blijft dan alleen niet bij die eerste keer als je zelf geen grenzen stelt.

Kinderen hebben duidelijkheid en structuur nodig, en dat zullen wij als oppas dus ook moeten bieden. Ja, ze gaan zeker protesteren en misschien wel lelijke dingen zeggen, maar toch voelen ze zich uiteindelijk veiliger bij iemand die structuur biedt dan bij iemand die alles maar toelaat. Zodra je meteen bij de eerste keer al duidelijk je grenzen laat zien, weten kinderen wat ze aan je hebben en zullen ze uiteindelijk toch wel luisteren (uitzonderingen daargelaten).

 

Grenzen aangeven

Zelf wilde ik ook altijd de leukste zijn, dus wanneer kinderen niet wilde slapen maar liever nog even wilde spelen dan waren er bij mij ook geen grenzen. Het gevolg was dat ik vervolgens een slapend kind op schoot had liggen en ik niet durfde te bewegen omdat ze anders wakker zou worden. Nee, dat moest echt anders. Tijd voor grenzen, maar hoe gaf ik die op een positieve manier aan bij de kinderen?

  • Begrip
  • Regels
  • Eigen keus

Laat hem merken dat je zijn situatie ook echt wel begrijpt, benoem hierbij wat je ziet. Misschien vindt hij het spannend nu papa en mama weg zijn? Zeg dan dat je heel goed snapt dat het spannend is, maar dat papa en mama erg trots op hem zullen zijn wanneer hij op tijd naar bed gaat. Hiermee voelt het kind zich begrepen, en hij vindt het natuurlijk fijn als zijn ouders trots op hem zijn.

Benoem van tevoren dat je hebt afgesproken dat hij om (bijvoorbeeld) 19.30u naar bed moet, en geef dit ook tien minuten van tevoren nog een keer aan. Op die manier wordt hij eraan herinnerd dat het bijna bedtijd is. “Maar toen jij er niet was zei mama dat ik best wat langer op mag blijven”. Leuk geprobeerd natuurlijk, maar jij hebt afgesproken 19.30u dus dan wordt het ook 19.30u. Wijk hier dan ook niet van af!

Wat goed werkt bij de meeste kinderen is als je ze zelf een keus laat maken. Wanneer ze zelf mogen kiezen krijgen ze het gevoel dat ze zelf iets mogen bepalen. Zorg wel dat de opties die je hen geeft binnen de regels vallen, dus dat de uitkomst altijd is dat ze om 19.30u in bed liggen. Geef ze bijvoorbeeld twee opties: nu al tandenpoetsen en pyjama aan en dan nog even lekker beneden op de bank totdat het echt bedtijd is, of nu nog beneden blijven maar dan vijf minuten eerder naar boven voor het tandenpoetsen. Geef ze de ruimte om zelf een keuze te maken, maar de uitkomst blijft wel dat hij om 19.30u in bed ligt. Zodra het dan tijd is kun je zeggen; wij hadden afgesproken dat   … Luistert hij dan nog niet kun je aangeven dat als hij zich niet aan zijn eigen keuze houdt, jij de volgende keer misschien maar de keus voor hem moet maken.

En dan zijn er kinderen die hun zin door willen drammen. Hoe je daar het beste op kunt reageren lees je op:  https://www.opvoeden.nl/zin-doordrijven-495/

 

Huilen, schreeuwen en vooral niet slapen

Ik moest een keer oppassen bij een gezin met drie kinderen. De oudste kon niet slapen, omdat het toch wel interessant is als de oppas er is. Enthousiast als hij was begon hij hele verhalen te vertellen, waardoor zijn broertje en zusje ook wakker werden (ze woonden in een appartement). Toen had ik, midden in de nacht, drie kinderen wakker. Voor de oudste betekende dit speeltijd, voor de jongste twee (en voor mij dus ook) was het drama. Ze waren overstuur van vermoeidheid, zakte letterlijk door hun benen, maar slapen? Echt niet. Wanneer kinderen oververmoeid zijn kunnen ze niet meer slapen, gek hè?

Ik wist niet meer wat ik moest doen, dit had ik nog nooit meegemaakt. Wat doe je dan als je het niet meer weet? Toch maar even de moeder appen. Zij gaf aan dat op dat moment het belangrijkste is dat ze niet overstuur zijn, en dat zij als moeder hen dan wel in bed legt als ze straks thuis is. Dit vind ik een hele goede tip! Voor jonge kinderen is het natuurlijk erg spannend om wakker te worden en dan niet zijn moeder te zien. De kinderen hebben een nachtelijk feestje gehad, vonden het superleuk met mij, en de keer erop gingen ze gewoon lekker slapen.

Laten huilen, overstuur laten, is absoluut geen optie! Je hoort wel eens verhalen dat je ze gewoon in hun bed moet laten huilen, doe dit niet! Vooral de jongste kindjes kunnen hier last van krijgen, kunnen verlatingsangst ontwikkelen. Spreek met de moeder af hoelang je het kindje mag laten huilen voordat je ernaartoe gaat. Mijn dochter laat ik een half uur huilen, vaak slaapt ze dan wel, en als ze dan nog wakker is ga ik even kijken. Let op, dit verschilt per kind.

 
   

 

 

Waarom wil je nou niet slapen?

- Mogelijk ben je afgeweken van het standaard bed ritueel?
- Bang in het donker? Laat de deur een stukje open of laat een lampje aan.
- Beeldschermen vlak voor bedtijd? Niet doen! Door het blauwe licht vermindert de aanmaak van melatonine, en dat is het hormoon dat we nodig hebben om te kunnen slapen. (Ja, dit geldt ook bij volwassenen, kijk maar op: https://www.hersenletsel-uitleg.nl/informatie/alles-over-hersenletsel/blauw-licht-info)
- Echt nog niet moe doordat hij 's middags wat langer heeft geslapen? Ga dan even een boekje lezen, met een klein lampje aan. Zorg dat het rustig blijft en niet té licht op de kamer.
- 'Ik wil een kus van mama'. Geef aan dat als mama thuis komt ze nog even een kusje komt geven. Zo weten de kinderen ook dat de ouders weer veilig thuis zijn.
- Nachtmerrie? Praat er kort over, stel het kindje gerust en geef aan dat hij dit spannende verhaal morgen ook tegen zijn ouders kan vertellen.
- Misschien heeft hij dorst of moet hij juist plassen?
- Kinderen vallen graag in slaap in het bed van hun ouders, bespreek van tevoren even met de ouders hoe hun hierin staan.


3 slaapmethodes bij baby's

Er zijn drie bekende slaapmethodes die vertellen hoe je het beste kan omgaan met een baby naar bed brengen. De meningen onder ouders is hier erg over verdeeld, dus maak dit bespreekbaar. Hieronder zal ik kort de drie methodes uitleggen:

Methode van Richard Ferber (Arts)
Deze methode wordt vaak gebruikt vanaf ongeveer 4 maanden. Dr. Ferber legt uit dat wanneer je je kindje in bed legt je hem vijf minuten mag laten huilen. Dan ga je terug naar zijn kamer en stelt hem gerust zonder hem op te pakken. Vervolgens laat je hem 10 minuten huilen, gaat weer terug, stelt hem weer gerust en loopt weer weg, vanaf dan laat je er de eerste dag steeds 15 minuten tussen zitten. De volgende dag hetzelfde alleen begin je bij tien minuten en eindig je met 20 minuten enzovoort. Op deze manier zou je het kindje leren dat je wel gewoon in de buurt bent, maar leert hij wel zelf in slaap te vallen.

Methode van Marc Weissbluth (Kinderarts)
Met deze methode kun je meteen vanaf de geboorte beginnen. Deze methode gaat uit van het meteen goed aanleren van een slaappatroon. Dit betekent voornamelijk dat je het kindje in bed legt voordat hij echt moe is. Leer de signalen kennen en leg hem op tijd in bed want zoals ik eerder al aangaf gaat een kind niet meer slapen zodra hij oververmoeid is. Met deze methode leert de kleine om zelf in slaap te vallen. Dit is erg handig wanneer de kleine 's nachts wakker wordt (eigenlijk na iedere slaapcyclus van ongeveer 90 minuten) aangezien hij dan zelf weer in slaap valt i.p.v. het op een schreeuwen zet.

Methode van Kim West (kinder- en familietherapeut)
Vanaf 6 maanden gebruiken ouders deze methode. Bij deze methode begin je op de kamer van de kleine. Je legt de kleine in bed, en gaat naast het bed zitten. Je stelt het kindje gerust met je stem, en dit doe je een aantal dagen. Daarna zet je de stoel wat verder van het bedje af, en blijft het kindje geruststellen totdat je over (een hele lange) tijd op de gang zit en vanaf daar de kleine gerust kan stellen.

Wat mij betreft is de laatste een erg tijdrovende methode, maar iedere ouder vindt iets anders fijn, en dat zullen we dan ook respecteren. Bij de opvoeding van Skye heb ik de eerste twee methodes gecombineerd.

7 Praktische tips:
- Zorg voor ontspanning i.p.v. inspanning
- Houd vaste slaaptijden aan
- Neem de tijd voor het slaapritueel
- Geen tablet of mobiel mee naar bed
- Laat het kind weten dat je in de buurt bent
- Zorg voor een goede kamertemperatuur (tussen de 16 en 20 graden)
- Praat met het kind waarover hij zou willen dromen, zo ontspant hij na een nachtmerrie
- Liefst geen digitale apparaten 1,5 uur voor bedtijd (en ja, dit is niet makkelijk in deze tijd)
- Geen cafeïne-houdende dranken in de avond (waaronder cola, thee, chocomel, energydrinks)

Hoeveel uur slaap heeft een kind gemiddeld nodig?
- baby's gemiddeld 15 uur verdeelt over dag en nacht
- 1 t/m 3 jarige: tussen de 12 en 15 uur slaap verdeelt over de dag en nacht
- 4/5 jarige: 12 uur slaap per nacht
- 6 t/m 9 jarige: 11 uur per nacht
- 10/11 jarige: 10 uur per nacht
- 12-jarige: 9 uur per nacht

Na het lezen van al deze informatie zal het kind toch wel kunnen slapen, hoop ik. Er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen, zoals zieke kinderen, baby's die weer een groeifase doormaken, of kinderen die echt last hebben bij heimwee. Geruststellen is toch wel het sleutelwoord. Meer lezen kan ook hier: https://mentaalbeter.nl/artikelen/dit-zijn-de-tips-om-je-kind-beter-te-laten-slapen/


Skye is wakker, die ga ik dus uit bed halen aangezien ze netjes 2 uur geslapen heeft. Hopelijk slapen jullie (oppas)kinderen ook zo goed als mijn dochter.

Rustige avond, rustige nacht, Naomi neemt het even van me over dus lees hieronder verder over haar spannende oppas ervaring. Veel liefs, Moeder van Skye

 

Bedtijd Oppas ervaring van oppas Naomi

Het was half 9 in de avond. Er scheen een dun streepje maanlicht door het raam en ik had mezelf heerlijk op de bank gevestigd. Een roze bakje met chips lag op de salontafel, samen met een kopje thee. Ik was al sinds half 7 vanavond aan het oppassen en had een heerlijke avond gehad. Gezellig met het meisje spelletjes gedaan, en zo net had ik haar in bed gelegd. Ze wilde nog graag twee verhaaltjes lezen én drie liedjes zingen, waar ik natuurlijk geen nee tegen kon zeggen. Toch vond ik het lekker dat ik nu even Breaking Bad verder kon kijken en dat kleine momentje voor mezelf kon hebben. Ik nestelde mezelf even wat dieper in de zachte, blauwe kussens, zette de tv aan en wilde nét een slok van mijn kamillethee nemen, toen ik kleine voetstapjes van de trap hoorde gaan. Ik kon de chips nog net verbergen, je wilt niet die discussie hoeven te voeren, toen de deur open ging.

 

‘Ik kan niet slapen..’

‘Oh lieverd, wat vervelend! Zal ik even met je mee naar boven gaan?’

Het meisje, we noemen haar even Cato, knikte en ik pakte haar hand vast om haar mee naar boven te leiden. Eenmaal in haar kamer legde ik haar in bed en ging ik op mijn knieën naast haar zitten. Haar enge opwindclown in het raamkozijn keek me dreigend aan. Voorzichtig wreef ik een plukje haar uit haar gezicht. ‘Ik ga wat slaap naar je toe sturen, oké? Dan kan je straks heerlijk slapen en over leuke dingen dromen. Waar zou je bijvoorbeeld over willen dromen?’ Cato dacht even kort na. ‘Een autorace met prinsessen. En ik ben de hoofd prinses en papa is de jury.’ Ik glimlach door haar antwoord. Lekker gendervriendelijk, daar hou ik van. ‘Dat klinkt als een geweldige droom. Veel plezier.’ Ik geef haar een kus op haar voorhoofd en verlaat de kamer, met de deur op een kiertje. Eenmaal beneden pak ik mijn chips weer tevoorschijn en zet aflevering 8 van Breaking Bad op start. Net op het moment dat Walter White tegen me begint te praten, hoor ik weer de deur opengaan. De chips verdwijnt achter een kussen en de tv gaat op pauze. Cato staat in de deuropening.

 

‘Ik dacht net ergens aan.’

‘Oh, waar dacht je aan dan?’

‘Ik heb nog geen avond gegeten.’

Mijn verbazing laat me rechtop zitten. Verschillende scenario's razen door mijn hoofd. Zijn de ouders het vergeten tegen me te zeggen? Ben ik het zelf vergeten? Liegt Cato tegen mij? 

‘Hoe bedoel je dat je nog geen avond heb gegeten?’

‘Ik mag altijd pasta.’ 

Opnieuw maakt mijn hoofd overuren. Normaal heb ik het wel door wanneer een kind liegt of niet, maar nu sta ik echt met mijn mond vol tanden. Ik neig er naar om Cato niet te geloven, ze was net immers ook al naar beneden gekomen en ik heb het gevoel dat ze alleen maar redenen zoekt om niet te gaan slapen. Toch is het een dun lijntje. Als ik haar niet geloof en ze spreekt wel de waarheid, dan gaat ze zonder avondeten naar bed, wat ook niet erg ideaal. Dus kies ik voor een middenweg. Ik glimlach en vriendelijk en bied haar aan om dan een bakje yoghurt te eten. Ze stribbelt verrassend erg tegen, dat ze écht pasta wilt. Toch blijf ik volhouden. Als ik nu pasta ga koken wordt het veel te laat. Ook pas ik hier voor de eerste keer op, ik heb toch geen idee waar alles staat. Ik blijf voet bij stuk en begin een bakje yoghurt klaar te maken. Uiteindelijk geeft ze toe. Braaf eet ze haar bakje yoghurt op en hierna breng ik haar, driemaal is scheepsrecht, weer naar bed. Dit keer valt ze gelukkig rustig in slaap. Als ik eenmaal tweeëneenhalve aflevering verder ben, hoor ik dat er een sleutel in het slot gestoken wordt en gaat de deur open.

 

Als de ouders vragen hoe de avond was gegaan, vertel ik het hele verhaal. De moeder

schiet gelijk in de lach, en ook de vader grinnikt zachtjes. ‘’We hebben gewoon avond gegeten hoor, dat kleine boefje.’ Een glimlach krult zich om mijn mondhoeken. Had ze me toch te pakken gekregen met haar slimme excuus.

 

Misschien herken je dit specifieke verhaal niet, maar als oppas (of ouder) gebeurt het je

vast eens dat je kind met de raarste redenen komen om niet naar bed te hoeven. Het kan

soms lastig zijn om ze toch in hun warme hoogslaper te krijgen zonder dat ze óf in huilen

uitbarsten, óf een driftbui krijgen. Naar aanleiding van mijn 6-jarige oppaservaring én die van

mijn vrienden en vriendinnen, heb ik een lijstje opgesteld met tips om te zorgen dat al jouw

kinderen je niet meer in de maling kunnen nemen én dat je een goed antwoord paraat hebt

om alle excuses die ze naar je kunnen gooien.

 

4 Tips voor jou als oppas als je de oppas kinderen niet naar bed willen

 Lees verder als je wilt weten wat je kan antwoorden op de meest voorkomende smoesjes!

 

1. Ik ben nog niet moe! Wat zeg je dan?

Dit is misschien wel de meest bekende van allemaal, en ook de meest eerlijke. Iedereen

herkent dit ook. In dit geval is het advies om je kind vooral te begeleiden in het naar bed

gaan; het is al vervelend genoeg voor het kind dat hij of zij niet kan slapen, dus daar erg tegenin gaan gaat niet perse helpen. Vaak helpt het wel om even wat meer aandacht te besteden aan het naar bed gaan. Misschien een liedje zingen, nog een klein verhaaltje lezen, of een ‘helpende gedachte’ voorstellen; iets waar je kind over na kan denken, een soort vervanging voor schaapjes tellen.

 

2. Ik moet iedereen welterusten zeggen.

Je eerste gedachte hierbij is misschien; Floris heeft maar 1 broertje, dus dat gaat makkelijk! Verkeerd gedacht. Want met ‘iedereen’ bedoeld Floris niet het hele huishouden, maar alle meubels in zijn kamer. En dat zijn er meer dan verwacht. Als hij tegen elk kledingstuk welterusten gaat zeggen, ben je nog wel even bezig.

 

Het handigste hier is om samen een soort algemeen ‘welterusten’ op te zeggen. Denk aan een rijm of een liedje. Zo maak je er toch nog een leuk ritueel van, maar ben je zeker eerder klaar. 

 

3. Ik ben bang in het donker.

Deze maakt mijn hart altijd een beetje zwak. Ik herken het ook van mezelf van vroeger. Je donkere slaapkamer kan een enge plek zijn. Meestal zorg ik hier dat er een lampje aangaat en de deur open. Als dit nog niet werkt, blijf ik meestal even bij het kind zitten tot hij/zij in slaap valt. Dit gebeurt vaak wel snel, dus dan kan ik zachtjes weg sluipen. Zo geef je het kind toch een veilig gevoel.

 

4. Ik wil niet slapen

Dit is de meest hardnekkige. Het is ook eigenlijk geen excuus, meer een eerlijke reden. Alsnog wil je ervoor zorgen dat dit een goed einde krijgt. De beste tip die ik hiervoor kan geven is het limiteren van je opties. Als je zegt; ‘Kom, zullen we slapen?’ is het heel makkelijk om ‘nee’ te zeggen. Wat vaak werkt, is 2 opties geven aan het kind die allebei goed uitkomen voor jou. Bijvoorbeeld: ‘Wil je op mijn rug de trap op of zelf lopen?’ of, ‘wil je dit boekje, of dat boekje lezen?’ Zo krijgt het kind wel het gevoel dat hij/zij een keuze heeft, en zal hij/zij vaak minder snel tegenstribbelen.

Ik heb natuurlijk lang niet alle scenario’s besproken, maar dan zou ik ook nog een stuk aantal pagina’s verder zijn. Kinderen bedenken immers de gekste dingen. Toch zijn dit een paar kleine tips die ook bij andere scenario’s werken en die je hopelijk helpen een gezellige oppas avond te hebben!

 

Zoek jij een leuk oppasgezin om bij op te passen? Schrijf je dan in bij Nanny Nina!

 

Geschreven door Naomi ( oppas bij nanny Nina ) en Iris, de moeder van Sky. #lidvandebloggersclub van Nanny Nina.