Blog \ Hoe leer je je kind praten?

Spelenderwijs werken aan de taalontwikkeling van het jonge kind

Hoe krijg je je kind aan het praten?

 In zwarte sierlijke letters in het woord 'Hello' geschreven. De achtergrond is wit en de letters zijn een beetje dikgedrukt

De meeste ouders dromen ervan als hun kindje zijn eerste woordje zegt. Het is ook een heel bijzonder moment als je kindje het eerste verstaanbare woordje zegt, en vaak is zo’n eerste woordje ook nog eens een heel veelzeggend woordje zoals ‘mama’, ‘papa’, of een ander belangrijk persoon in de omgeving van het kind. Maandenlang vertel je alles aan je kindje en dan is het grote moment daar, dat je kindje deze klanken uit spreekt! Toch zijn er rondom de taalontwikkeling nog altijd veel vragen, in deze blog vertel ik over de meest gestelde vragen en geef ik antwoord op de vraag: ‘hoe stimuleer ik op een spelenderwijze manier de taalontwikkeling van het jonge kind.’

 

Herhalen, herhalen, herhalen…

‘Dit is een rode auto, en dat is een blauw blokje’. En ‘dat is pa-pa en ik ben ma-ma’, dit zijn hele bekende zinnen voor ouders met jonge kinderen, elke ouder zegt dit wel tegen zijn kind. Sommige woorden kun je op een gegeven moment niet meer aanhoren en bij sommige boekjes kan je de zinnen zelf al invullen. Om nog maar te zwijgen over dat ene autootje met baterijen en een liedje over kleuren, vormen of dieren… Jonge kinderen zijn dol op herhalingen, en die herhalingen zijn zo belangrijk, want alleen op deze manier kan het kind het woord opslaan, herhalen en onthouden. Een leerproces dat al begint in de eerste levensmaanden en is voor alle kinderen hetzelfde. Als ouder of opvoeder speel jij een belangrijke rol in het verloop van de taalontwikkeling.

 

De eerste klanken

De eerste maanden maakt een baby afwisselde geluiden en klanken, hij probeert zijn stem uit en ervaart dat het maken van geluiden een reactie geeft en dus ‘nut’ heeft. Als ze een paar maanden ouder zijn, worden de geluiden al duidelijkere klanken en kan de baby stukjes klanken van woorden die wij uitspreken nadoen, zoals ‘aa’ ‘eu’ en ‘oo’. Hoewel een baby hier nog niks mee kan zeggen ervaart hij wel dat er naar hem ‘geluisterd’ wordt. Als ouder/ opvoeder is het een mooi moment om de luistervaardigheid van het kind te prikkelen met het terug brabbelen, bevestiging te geven na wat klanken en speelgoed aan te bieden met geluid. Het brabbelen heeft naast het stimuleren van de luistervaardigheid nog een belangrijke functie, namelijk het trainen van de spieren in de mond en de tong. Deze ontwikkeling is nodig om later echte woorden te zeggen.

 

Acht maanden en dan?

Rond de acht maanden worden de klanken duidelijker van toon, het kind weet dat het aandacht kan trekken met zijn stem in de vorm van toonhoogte en snelheid en zal dit gebruiken en heeft middels de lichamelijke ontwikkeling ook ontdekt dat vingers kunnen aanwijzen. Het kind leert dat brabbelen en aanwijzen nog meer effect hebben op anderen. Een kind begint inzicht te krijgen in een oorzaak en een gevolg en als ouder/ opvoeder is het nu belangrijk om de situaties uit te leggen en te herhalen. Zo zal de baby bepaalde woorden die bij elkaar horen koppelen en langzaamaan zelf proberen te ‘vertellen.’

 

Hoera, 1 jaar!

Dat kinderen ons graag imiteren is terug te zien in hun gedrag, en met wat oefenen kunnen kinderen van één jaar met hun handen in de lucht gaan als de klank ‘hiep hiep… hoera!’ wordt gezegd. In dit voorbeeld heet het kind geleerd dat bij hiep -hiep – hoera de beweging ‘met je armen omhoog hoort’ en soms, zegt een kind al ‘aaaa’ mee. Vanaf nu is de baby een dreumes en zal het hard gaan met de taalontwikkeling. De eerste woordjes zijn woorden die een kind vaak hoort zoals mama, papa, poes, bal, eten, slapen. Daarbij is een poes niet alleen een poes, maar alle dieren die buiten lopen met een staart. Het onderscheid komt later, wanneer de taalontwikkeling zich verder heeft ontwikkeld. Sommige woorden zijn te lang of te lastig en een kind lost dit heel vindingrijk op met een gedeelte van het woord of een lijkende klank. Zo kan fles ‘tes’ worden en slapen ‘lapen’. Ouders en opvoeders weten vaak precies wat een kind met deze woorden bedoelt. Het is wel belangrijk om het juiste woord te herhalen, dus als een kindje ‘lapen’ zegt als het wil slapen, is het de taak van de ouder/ opvoeder om te zeggen: “wil je slapen?” Alleen zo leert het kind dat ‘lapen’ nog niet helemaal goed is. Let er wel op dat je het positief verbeterd, want zo stimuleer te zijn zelfvertrouwen.

 

Meer begrijpen dan spreken

Het is een feit dat kinderen meer begrijpen dan wij denken. Een kindje van één snapt al dat rommel in de prullenbak moet, maar kan dat nog niet vertellen. Een bananenschil is dan ‘bah’. In feite bedoelt het kind: ‘dit moet in de prullenbak, want het is vies’. De ontwikkeling van het begrijpen naar het daadwerkelijke spreken gaat ontzettend snel, en wordt ook wel een woordenschat explosie genoemd. Een kind van achttien maanden spreekt gemiddeld 20 – 50 woorden en leert elke dag ongeveer nieuwe zes woorden. Als ouder/ opvoeder kun je deze woordenschat explosie stimuleren door heel veel met het kind te praten, te zingen en voorlezen werkt ook heel goed. Maak bijvoorbeeld een wandeling en benoem alles wat je ziet, zelfs de ‘hele gewone’ dingen als straat, boom, stoep, auto, hond...

 

De eerste zinnen

Rond anderhalf jaar oud gaat een kind woorden combineren om boodschappen nog duidelijker te maken. Dit doet het kind door twee of drie woordjes achter elkaar te zetten en kan meerdere betekenissen hebben. Zo kan ‘mama koekje’ betekenen ‘mama, mag ik een koekje’ of ‘mama heeft een koekje’. Door deze vraag te beantwoorden met ‘ja, jij mag een koekje’ of ‘ja, mama heeft een koekje’ leert het kind dat maken van deze zin effect heeft. Vaak zijn de zinnen grammaticaal nog niet goed en dat is niet erg. Leren praten is een leerproces met vallen en opstaan. Neem als ouder of opvoeder de tijd om te communiceren met het kind. De zinnen worden steeds langer en inhoudelijker en een kind is beter verstaanbaar. Een peuter van twee jaar is al voor de helft van wat hij zegt verstaanbaar voor onbekenden en bekenden verstaan bijna alles. Het begrip zal ook steeds beter worden en de zinnen zullen kleine verhaaltjes worden en geleidelijk krijgen de zinnen meer details. Vervolgens leert een kind de essentie van kleuren, maten en getallen en dagen, al kan morgen ook nog steeds gisteren zijn en omgekeerd!

 

Spelenderwijs oefenen

Als ouder of opvoeder kun jij heel veel doen om spelenderwijs je kind te leren praten en de taalontwikkeling te verbeteren. Voorlezen, zingen, in gesprek gaan zijn voorbeelden waar een kind veel van kan leren. Maar ook rollenspellen worden steeds leuker, speel een herkenbare situatie na, bijvoorbeeld brood kopen bij de bakker. Kijk wat het kindje doet als het bekende klanken hoort, als ‘wat zeg je dan’ en ‘wil je een koekje’. Blijf de alledaagse dingen benoemen en voeg beetje bij beetje steeds meer details toe aan je zinnen. ‘Er zit een vogel in de tuin’, er zit een grote vogel in de tuin’ en tot slot ‘er zit een grote zwarte vogel in de tuin’. Het kind leert dat de vogel in de tuin groot en zwart is. Probeer het kind niet te kleineren met brabbeltaal als je in gesprek gaat, maar doe net alsof het kind je begrijpt. Soms wil een kind zoveel zeggen uit enthousiasme dat het even niet lukt, dit is heel normaal en niet erg. Wacht bij een vraag ongeveer 10 seconden op een antwoord, die tijd heeft het kind nodig om de vraag te horen, te begrijpen en te beatwoorden. Probeer je kindje duidelijk te maken dat het even mag nadenken en help hem wat op weg, maar zeg nooit ‘oh je bedoelt dit zeker’ dan kan je zijn zelfvertrouwen erg beschadigen. Praat ook in het bijzijn van het kind mét het kind en niet óver het kind, kinderen horen alles! De vraag ‘waarom’ is voor veel kinderen heel lastig, omdat deze vraag lastig te begrijpen is, ’het waarom’ is immers een enorm woord met veel mogelijkheden. Je kan de waarom vraag vervangen met: weet je hoe/ kan je zeggen of…

 

Tips om de taalontwikkeling te stimuleren:

  • Benoem alles wat je ziet en bereid de zinnen uit met woorden waarin een kleur, een hoeveelheid of een maat is aangegeven als je merkt dat je kind het zinnetje begrepen heeft.
  • Verbeter je kind op een positieve manier.
  • Praat langzaam, en articuleer duidelijk als ouder/ opvoeder.
  • Denk aan de 10-sconden regel: horen, begrijpen, beantwoorden.

 

Let op:

  • Probeer het kind niet te kleineren of te verbeteren als het woord niet helemaal goed is of als het kind iets niet weet, hiermee beschadig je zijn zelfvertrouwen.
  • Kinderen horen alles, dus praat mét het kind en niet óver het kind.

 

Kortom, de taalontwikkeling is één van de mooiste en belangrijkste ontwikkelingen in het leven van een kind, en jij hebt als ouder of opvoeder een belangrijke rol hierin gespeeld. Leren praten is een leerproces en onthoudt; dat gaat met vallen en opstaan.

 

Bij Nanny Nina hebben we ook superleuke nannies en pedagogisch professionals die kunnen helpen aan de persoonlijke ontwikkeling van je kinderen. Ben je benieuwd naar de kosten en hoe dit werkt? Neem een kijkje op www.nannynina.nl

 

Liefs! Astrid, blogger bij de Nanny Nina bloggersclub